Otter nest vernietigd in Weerribben

16-4-2008

Medewerkers Tjibbe de Jong en Addy de Jongh van de Stichting Otterstation Nederland te Leeuwarden kwamen vorige week tot de gruwelijke ontdekking dat Staatsbosbeheer in het natuurreservaat "de Weerribben" een belangrijk en groot otter nest heeft laten verbranden in het kader van de rietteelt.
Het otternest was een maar liefst 15 meter lang complex van tientallen jaren oude en grote zegge pollen. De pollen zijn onherstelbaar beschadigd en zullen waarschijnlijk afgevoerd worden om plaats te maken voor een rietveld. De bladerkronen van de wel 50 - 75 cm hoge zeggepollen vormden een waterdicht bladerdak dat nauwelijks doordringbaar was.

Onder het bladerdak was een netwerk te vinden van diverse wissels (looppaden) die meerdere legers met elkaar verbonden. Het was nog duidelijk te zien dat een aantal otters de legers als slaapplaatsen en misschien zelfs wel als kraamkamers gebruikt hadden!  Het is niet ondenkbaar dat er jonge otters zijn omgekomen bij het verbranden van het otter nest. Op diverse plaatsen liggen nu nog de restanten van grote hopen spraints (otter uitwerpselen). Het is gebruikelijk dat in en bij belangrijke nestplaatsen otters veel spraints achter laten.

Otters hebben een voorkeur voor ondoordringbare vegetatie, zoals zegge pollen, braam en galigaan. In Zuid Holland werd galigaan vroeger "otter pollen" genoemd.

Vlak naast het grote otter nest was nog meer oevervegetatie afgebrand en waren de zeggepollen over een lengte van bijna 100 meter afgesneden en op een hoop gegooid om verbrand te worden.

illegaal

Het vernietigen van verblijfsplaatsen van dieren is bij de wet verboden. De Flora en Faunawet is hier heel duidelijk over. Artikel 11 luidt:

"Het is verboden nesten, holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van dieren, behorende tot een beschermde inheemse diersoort, te beschadigen, te vernielen, uit te halen, weg te nemen of te verstoren."

Staatsbosbeheer is de verantwoordelijke terreinbeheerder van het natuurgebied en Nationaal Park "de Weerribben" waar het vernietigde otter nest is aangetroffen. Staatsbosbeheer dient als beheerder op de hoogte te zijn van belangrijke verblijfsplaatsen van de otter. De otter is voor Staatsbosbeheer sinds de start van de herintroductie van de otter in 2002 een parade paardje geworden, waarvoor de organisatie jaarlijks 290.000 euro subsidie heeft gekregen. Men mag verwachten dat met deze subsidie van het Rijk Staatsbosbeheer over voldoende middelen beschikt om goed in kaart te brengen welke plaatsen in de Weerribben voor de otter van belang zijn. Dat is niet gebeurd. Geconcludeerd moet worden dat Staatsbosbeheer wettelijk in gebreke is gebleven. De Stichting Otterstation Nederland heeft bij de AID aangifte gedaan van het vernielen van dit otter nest.

dekking

Door de intensieve rietteelt in de Weerribben blijft er voor de otter (en andere dieren!) weinig dekking in de vorm van vegetatie over. De grote onrust die het rietsnijden veroorzaakt, dwingt de otter er toe telkens weer andere verblijfsplaatsen op te moeten zoeken. Het is voor vogels tevens een slechte zaak dat het rietsnijden in de Weerribben voortduurt tot ver in de broedtijd. In andere vergelijkbare moerasgebieden, zoals de Oude Venen bij Drachten, mag er geen riet meer gesneden worden na 1 april. Het ziet er naar uit dat de rietteelt een belangrijke limiterende factor is voor het maximale aantal otters dat de Weerribben kan herbergen. De Weerribben is een natuurreservaat met de status van een National Park. Dat betekent dat de natuurbelangen zouden moeten prevaleren. Dat is niet het geval. Rietteelt blijkt belangrijker te zijn dan natuurbescherming. Overigens draagt het snijden van riet er wel toe bij om successie van moeras naar bos tegen te gaan. Dit dient echter anders te gaan gebeuren dan nu, zodat er voldoende dekking over blijft, genoeg overjarig riet blijft staan, oever vegetatie niet meer afgebrand wordt, het meenemen van loslopende en soms gevaarlijke honden tijdens het rietsnijden achterwege blijft en het rietsnijden stopt per 1 april.

andere problemen

De bedoeling van de aangifte bij de AID is dat Staatsbosbeheer vanaf heden de bescherming van otters in haar gebieden serieus ter hand gaat nemen. In het verleden is Staatsbosbeheer ook in gebreke gebleven door onderhoud van faunavoorzieningen achterwege te laten. Hierdoor konden otters deze dure voorzieningen niet vinden. Eén otter is hierdoor onnodig gesneuveld in het verkeer. De Stichting Otterstation Nederland deed eind 2007 ook aangifte bij de AID wegens het uitzetten van al weer een veel te tamme otter, ditmaal uit het Zweedse Openluchtpark Skansen bij Stockholm. Staatsbosbeheer heeft sinds 2005 - tegen de internationale regelgeving in-  meerdere tamme otters uitgezet door middel van een onverantwoorde "hard release". Een groot aantal van deze dieren heeft het niet gered.

otter cursus

De Stichting Otterstation Nederland (SON) biedt Staatsbosbeheer graag de helpende hand door het aanbieden van een cursus "otters speuren".  In het verleden heeft de SON dergelijke cursussen gegeven voor medewerkers van de muskusrattenbestrijding en terreinbeheerders van Natuurmonumenten en provinciale landschappen.

Zie voor afbeeldingen: http://www.trackonmap.com/otter_nest_vernietigd.html

Ander nieuws